Peygamberleri Allah, insanlara bir uyarıcı, bir müjdeleyici olarak göndermiştir. Hz. Muhammed’in (s.a.v.) görevi de insanları hem dünyada hem de ahirette mutluluğa ve huzura erdirecek yolu göstermek bu yolda onlara rehberlik ederek onları Cehennemden kurtarıp sonu mükafat olan Cennete ulaştırmaktır. Bu görevini yerine getirirken başvurduğu yollar vardır. Bunları ise şu şekilde sıralayabiliriz:

  1. Tebliğ
  2. Tebyin
    1. Tebyinin Çeşitleri
  3. Teşri
  4. Tezkiye
  5. Tebşir
  6. İnzar

Tebliğ

Hz. Peygamber’in en temel görevi Allah’dan aldığı vahyi insanlara eksiksiz olarak iletmektir.

Tebyin

Hz. Peygamber’in tebliğden sonra gelen ikinci önemli görevi ise ona gönderilen vahyi insanlara beyan etmektir.

Genel olarak tebyin görevi Kuran’ın anlaşılması amacıyla açıklanması şeklinde anlaşılır. Ancak b-y-n kökünün Arapçadaki temel anlamı açığa çıkmak veya açığa çıkarmak anlamındadır. Yani bu açıklama görevi sadece sözlü açıklamaları değil; yaşayarak, örnek olarak, Kuran hükümlerinin toplumda yaşanmasını sağlayarak açığa çıkmasını sağlamasını da kapsar.

Tebyinin Çeşitleri

(bkz.: Sünnet’in Kuran’ı Tefsiri) Tebyin görevinin de kendi içinde beş çeşidi vardır. Bunlar:

  1. Mücmeli açıklamak
  2. Müşkil ayetleri açıklamak
  3. Umumilik (genellik) ifade eden ayetleri tahsis etmek
  4. Mutlak ifadeleri takyit etmek
  5. Ayetlerdeki hükümleri teyit etmek

Teşri

Şeriat ile aynı kökten gelen bu kelime kanun koyma, şeriat belirleme, yasama gibi kural koyucu anlamına gelmektedir. Terim olarak bakıldığında ise kelimenin Allah’ın kanun koyup herhangi bir kısıtlama getirmediği veya bağlayıcı herhangi bir hüküm koymadığı bir konuda Hz. Peygamber’in hüküm koymasını ifade eder.

Tezkiye

Genel olarak temizleme anlamına gelir. Terim olarak ise Hz. Peygamber’in şirke ve küfre bulanmış olan insanların tevhide, imana ve hakka ulaşarak arınmasını sağlamaya çalışmasıdır. Bu görev ile birlikte Hz. Peygamber insanlara güzel ahlaka sahip olmaları için önderlik eder. Yanlış ve kötü davranışlardan onları arındırır.

Tebşir

Kelime olarak müjdeleme anlamı taşır. Terim olarak da Allah’ın erdemli davranışlarda bulunan iyi kimseler için vadettiği ödüllerin insanlara iletilmesi anlamında kullanılır.

İnzar

Uyarı, uyarmak anlamlarına gelir. Tebşir kelimesinin zıt anlamlısı olarak; ilahi uyarıya muhatap olduğu halde bu uyarıyı dikkate almamaları durumunda başlarına gelecek olanla insanların uyarılması görevi için kullanılır.