islamiyet öncesi arabistanda kurulan devletler

İslamiyet Öncesi Arabistan’ın Genel Özellikleri

  • Arap Yarımadası hem dünya tarihi hem de İslam dünyası açısından yeryüzünün en önemli bölgelerindendir.
  • Bu bölgenin içinde yer alan ‘Hicaz’ ise buranın en stratejik bölgesidir.
  • Hicaz bölgesi Suriye ile Yemen’i birbirine bağlayan ticaret yolları arasında yer almaktadır.
  • Asya, Afrika ve Avrupa kıtalarının kesişme noktasıdır.
  • Hz. Muhammedʼin doğup büyüdüğü ve peygamberliğin kendisine verildiği yerdir.
  • İslami kaynaklarda bölge “Ceziretüʼl-Arab” olarak da geçmektedir.
  • Mekke, Medine ve Taif, Hicaz bölgesinin önemli yerleşim yerlerindendir.
  • Hadramut adıyla anılan bölge ise Yemen’in doğusundaki dağlık bölgeye verilen addır.
  • Bölgenin iklim sıcak ve kuraktır.
  • Hurma bölgedeki önemli besin kaynaklarındandır.

İslamiyet Öncesi Arabistan’da Kurulan Devletler

Kuzey Arabistan’da Kurulan Devletler

Gassaniler

  • Hristiyanlığı benimsemişlerdir.
  • Bizans müttefiki olarak yaşamışlardır.
  • Hz. Ömer dönemi‘nde Halid bin Velid komutasındaki ordunun Yermük Savaşı‘nda aldığı zafer ile Gassani devletine son verilmiştir.

Tedmürlüler

  • Palmyra olarak da bilinen Tedmür krallığı bugünkü Suriye toprakları üzerinde kurulmuştur.
  • Halid bin Velid tarafından barış yoluyla ele geçirilmiştir.

Nebatiler

  • Lut Gölü ile Akabe körfezi arasında kurulmuşlardır.
  • Devletin merkezi Petra şehridir.
  • Roma İmparatorluğu ile çöl arasında tampon bölgede yer alan devlet M.S. 106 yılında Bizanslılar tarafından yıkılmıştır.

Hireliler (Lahmiler)

  • Devletin adı farklı kaynaklarda menazire olarak da geçer.
  • Bizans ve Arap kabilelerinden gelebilecek saldırılara karşı Sasanilere göre tampon bölge olarak görülmüştür.
  • Sasanilerin müttefiki olarak savaşlarda Bizanslılar ve Gassaniler karşısında yer almışlardır.
  • Hire ve Enbar şehirlerinde Arap dili ve edebiyatı büyük gelişme göstermiştir.
  • Nasturi Hristiyanlığının merkezi haline gelmiştir.
  • Hz. Ebu Bekir dönemi‘nde Halid bin Velid tarafından fethedilmiştir.

Kindeliler

  • Hucr bin Amr tarafından kurulmuştur.
  • Kahtanilerin bir koluna bağlı oldukları kabul edilir.

Güney Arabistan’da Kurulan Devletler

Mainliler

  • Günümüzde Yemen’in başkenti olan Sana’nın doğusunda Main kentini kurmuşlardır.
  • M.Ö. 1440 – 650 yılları arasında hüküm sürmüşlerdir.

Sebeliler

  • Main devletinin yıkılmasının ardından kurulmuşlardır.
  • Merkez olarak Me’rib şehrinde hüküm sürmüşlerdir.
  • Tarım ve ticaretle uğraşmışlar.
  • İki dağ arasındaki dar bir geçit üzerine yapılan Me’rib Seddi Sebelilerin eseridir.
  • Himyeriler tarafından yıkılmıştır.

Himyeriler

  • Savaşçı özellikleriyle tanınmışlardır.
  • Güney Arabistan’da kurulan devletler arasında en uzun süre hüküm sürmüş medeniyettir.
  • Himyeri Devleti, Akdeniz havzası ile Uzak Doğu arasındaki kara ve deniz ticaret yolu üzerinde kurulmuştur.
  • Kamer (ay), Şems (güneş), Astar (çoban yıldızı) önemli tanrılarındandır.
  • Zü Nüvas zamanında devlet Yahudiliği kabul etmiştir. Zü Nüvas Yahudiliği kabul etmeyen birçok Necranlı Hrisityanı uhdud adındaki ateş çukurlarında yakmıştır. Bu olay Kur’an-ı Kerim’de Buruc suresinde yer alır.
  • Bölgenin Habeşistan hakimiyetine girdiği dönemde Yemen valisi Ebrehe Kabe’yi yıkma girişiminde bulunmuştur.
  • Sasani hakimiyet sırasında Yemen valisi Bazan İslamiyeti kabul ettiği için Sasani’nin Yemendeki son, İslam’ın ise Yemendeki ilk valisi olarak bilinir.
Kaynak:
https://tr.wikipedia.org/wiki/Yermük_Muharebesi
https://islamansiklopedisi.org.tr/himyeriler
http://www.filozof.net/Turkce/dinler-tarihi/15445-arim-merib-seddi-marib-baraji-nedir-yikilmasi-hakkinda-bilgi.html
https://en.wikipedia.org/wiki/File:NabateensRoutes.png
https://islamansiklopedisi.org.tr/lahmiler
https://tr.wikipedia.org/wiki/Saba_(kavim)