Test Geliştirme 2. Hafta Ders Notları 

Ölçme Türleri

  1. Doğrudan ölçme (Araçsız ölçüm, öğrencileri saymak gibi)
  2. Dolaylı ölçme (Gösterge kullanarak yapılan ölçüm, sıcaklık, yol uzunluğu gibi)
  3. Türetilmiş ölçme. (Yıl sonu başarı notu, vücut kitle endeksi, zeka puanları gibi)

Ölçmede Birim

Ölçülen özelliğin standart olarak kabul edilen bir miktarıdır. Bir çoktan seçmeli test sınavında her soru bir birim olarak ele alınır.

  • Eşitlik
  • Genellik
  • Kullanışlılık

💡 Ölçme sonucu + Ölçüt + Karar = Değerlendirme

Markette bir süt ararken sağlık açısından hangisi daha iyi bakarak ölçeriz. Cebimizdeki para ve almaya ikna olduğum süt için parayı ödediğimiz anda karar vermiş oluruz. Ölçüt, cepteki para ve düşünceler; karar, aldığım an.

💡 Ölçme, değerlendirmenin ilk aşamasıdır. Ölçüt, değerlendirmeye dayanak sağlayan ölçme sonuçlarıdır.

Niçin Ölçme ve Değerlendirme Yapılır?

Daha çok öğrenci başarısı hakkında karar vermek ve öğrenci seçmek amacıyla değerlendirme yapılır.

Bunun dışında,

  • Öğrencilerin eksik öğrenmelerinin belirlenmesi,
  • Öğretmen performansının değerlendirilmesi,
  • Eğitim programlarının işlerliğinin belirlenmesi,
  • Kullanılan öğretim yönteminin etkililiği,

gibi farklı amaçlarla değerlendirme yapılır.

📢 Değerlendirme, karar verme işidir. Dolayısıyla verilecek olan kararın isabetliliği önemlidir. Verilecek kararın isabetliliği yapılan ölçmelerin doğruluğu ve ölçütün seçimi ile yakından ilişkilidir.

Ölçmelerin doğruluğu, ölçme sürecinde yapılan hataların azlığı ile yakından ilgilidir. Ölçmeyi yapıyorsanız hatası az olan ölçme sonuçları kullanmalısınız.

Doğru olarak elde edilen ölçme sonuçlarına dayalı olarak yapılacak değerlendirmelerde isabetlilik artar. Ölçme sürecini ne kadar doğru yaparsanız vereceğiniz kararlar o kadar doğru olur.


Araçla veya araç olmadan ölçme yapmak mümkündür.

  • Öğrencimizin başarısını, herhangi bir araç kullanmadan tahmini olarak ölçebiliriz.
  • Hazırlanan bir ölçme aracı ile de öğrenci başarısını ölçeriz.

Araçla yapılan ölçmeler arça kullanılmadan yapılan ölçmelere göre daha az hata içerir.

Araçsız yapılan ölçmelere duygu ve düşüncelerimiz farkında olmadan puanlamaya karışabilir.


Öğrenciyi tanımada çok farklı ölçme ve değerlendirme yöntemlerinden de faydalanılabilmektedir.

  • Portfolyolar
  • Projeler
  • Performans görevleri
  • Öz ve akran değerlendirmeleri
  • Kontrol listeleri ve dereceleme ölçekleri
  • Dallanmış ağaç
  • Kavram haritaları gibi ölçme yöntemleri kullanılmaktadır.

Bu yöntemlerin bazılarının sınıf içinde uygulanması, puanlanması ve değerlendirilmesi aşamalarında önemli zorluklarla yaşanabilmektedir.


Ölçmelerin belirtilen ölçme araçları ile yapılması durumunda ölçme sonuçlarına hatalar karışabilmektedir.

Hata: Niteliklerin gerçek değerleri ile gözlenen veya ölçülen değeri arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır.

  • Hatalar ölçme sonuçlarına istenmeyen değişkenlerin karışması ile olur.
  • Kontrol edilse bile, hataların bir kısmı ölçme sonuçlarına karışabilir.
  • Bu nedenle çok hassas ölçme araçlarıyla yapılan ölçmelerde bile bir miktar hata vardır.
Victor
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeni, ikincogretmen.com yazarı, genel editörü.